گفتگو با آقای ناصر نظر با 25 سال تجربه در زمينه آهنگسازی و موسيقي کودک

 
بچه ها آهنگ خوش زندگي اند.

------------------------------------------------------------------------------------
گزارشگر: مریم السادات نوابي نژاد

از چه زمانی به موسيقی علاقه مند شديد ؟
از بچگی خيلی علاقه مند بودم . با وسايل ابتدايی مثل قوطی های حلبی برای خودم سازهای ضربی می ساختم و آنها را دور و برم می چيدم , جايی که صدايش کسی را اذيت نکند و ساعت ها روی اين وسايل با ريتم می زدم .

اولين تمرينهای جدی از چه زمانی شروع شد ؟
از دوران مدرسه و از کتابخانه کوچک کانون پرورش فکری . ده – دوازده ساله بودم , البته قبل از موسيقی هم , دوره های نقاشي و مجسمه سازي را در همان کانون ديده بودم . شيفته هرنوع هنري بودم , بخصوص نمايش عروسکي . چند سال هم در دانشکده هنردر رشته تئاتر عروسکي درس مي دادم . در اين چرخه وگريزها .بالاخره راهم را پيدا کردم وفهميدم روح مرا فقط موسيقي مي تواند سيراب کند. کلاس ارف که تمام مي شد تمام هفته آرام و قرار نداشتم تا دوباره زمان کلاس برسد.

آموختن موسيقي را از کجا شروع کرديد؟
از کلاسهاي ارف شروع کردم . تعدادي از هنرجويان زير نظر استاد اسماعيل تهراني - که ازنوازندگان خوب سنتور هستند – گروهي درست کرديم تا بتوانيم در ايران وخارج از ايران در زمينه موسيقي کودکان کنسرت اجرا کنيم.

چقدر طول کشيد تا آموزشها دروني شود واز مرحله مقدماتي وآماتور برسد به لحظه هاي خلق ؟
تقريبا چهار سال ! الان پدر و مادرها عجله دارند ومي خواهند فرزندانشان خيلي سريع دوره ارف را بگذرانند وآنها را به کلاس ساز بفرستند. در آن زمان من و همدوره اي هايم اصلا عجله نداشتيم و تا آنجا که مي شد موسيقي را با همين ابزار وآلا ت ساده ارف ياد مي گرفتيم . يادم هست , توسط يکي از دوستانم به کارگاه موسيقي رفتيم کارگاه ساده اي بود با وسايلي که به آن امکانات خفته مي گفتيم . سازهايي را مجاني در اختيارمان ميگذاشتند . با معلمهاي رايگان که همه خارجي و خبره بودند و سطح کيفي کلاسها هم خيلي با لا بود . در آن شرايط همه ما رفتيم سراغ ترومبون که سازي بادي و برنجي وخيلي هم مشکل بود . بعد ديدم نمي توانم خوب صدايش را در بياورم . خيلي هم حجيم بود واين بود که خواستم کلاسم را عوض کنم , حول و حوش سالهاي انقلاب بود.

در واقع آموزش ساز را به پايان نرسانديد؟
يک معلم مجارستاني داشتيم که استاد بسيار برجسته اي بود و قبل از انقلاب به کشورش برگشت ومن ناچار شدم با يکي از شاگردان خوب کلاس آموزش را ادامه دهم که انقلاب شد. من سال 58 در همان کارگاه معلم موسيقي شدم ,چون هيچ کس به اندازه من با اين سازها آشنا نبود . شاگردان پنج ساله اي داشتم که امروز سي ساله اند وفرزندانشان را آورده اند تا من به آنها آموزش بدهم . آن زمان هفده ساله بودم و هنوز مدرسه مي رفتم.

چرا بعدها آموزش به کودکان را درپيش گرفتيد؟
چون بچه ها مثل خود موسيقي پاک وبي آلايش هستند , هيچ رنگ و ريايي ندارند و تمام لحظه هايشان براي من جذاب است. 25 سال است به بچه ها درس مي دهم . هنوز هم خسته نيستم . هنوز هم نبريده ام . هنوز هم عاشق بچه ها هستم . خيلي برايم جذاب است وقتي که مي بينم يک بچه پنج ساله موسيقي را مي فهمد.

سختي کار با بچه ها؟
يک بچه پنج- شش ساله که حروف را نمي شناسد و رياضي نمي داند, با موسيقي منطقي برخورد نمي کند وبسادگي نمي شود او را با موسيقي آشنا کرد. به خاطر همين بايد خيلي روي نقطه ورود آنها به موسيقي کار کرد . يک حوصله عظيمي مي خواهد سرو کله زدن با اين بچه ها. خيلي نياز به مراقبت دارند . بايد بدانيم چطور به اين بچه ها نزديک شويم . چقدر بايد روانشناسي کودک در عمل و در تئوري بدانيم تا بتوانيم به آنها موسيقي ياد بدهيم . بايد برايش مثل يک پدر, يک مادر, وحتي يک عروسک بود تا بشود با آنها ارتباط برقرار کرد.

آهنگسازي برايتان جذابتر است يا آموزش موسيقي؟
فرقي نمي کند . هر دو کنار هم برايم معني دارد. بيشتر قطعات را خودم تنظيم کرده ام که کتاب هايش هم الان هست و تدريس مي شود .  کنار تدريس,  براي بچه ها آهنگسازي کرده ام,و نيز در زمينه تئاتر عروسکي , براي فيلم کودک  فعاليت داشتم.
به خلاقيتي هم رسيده ايد؟
يک مجموعه وسايل کمک آموزشي طراحي کرده ام که خيلي به آموزش موسيقي کمک کرده وهيچ جاي دنيا هم وجود ندارد , وسايلي که در کشورهاي ديگر خيلي جالب وعجيب است و خيلي هم مورد استقبالشان قرار گرفته است. از اعضاي انجمن ارف آمريکا ( AOSA ) هستم که مجله دارند ويک بار هم مقاله اي درباره آموزش ارف در ايران نوشته ام وبراي آنها فرستادم که خيلي برايشان جالب بود. بزودي قرار است نماينده اي از سازمان ملل براي بازديد اين مرکز به ايران بيايد و درباره آموزش ارف وموسيقي به کودکان در ايران از اين مرکز گزارش بگيرند.

شيرين ترين لحظه هايي که تا امروز تجربه که تا امروز تجربه کرده ايد , چه لحظه هايي بوده اند؟
وقت هايي که در کلاس مشغول آموزش بوده يا روي صحنه هستم , شيرينترين لحظه هاي زندگي من است . در کلاس خيلي خنده دارم , مثل بچه ها بالا و پايين مي پرم و مثل خودشان مي شوم. وقت هايي هم که روي صحنه هستم وبچه ها را رهبري مي کنم , برايم لحظاتي به ياد ماندني است, بچه هايي که نظم و انضباط آهنين موسيقي را ياد گرفته اند و مي خواهند احساس خودشان را بيان کنند , با هم يکي شوند ويک آهنگ را با سازهاي مختلف اجرا کنند.

در کلاس از چه شيوه هايي سود مي بريد؟
اول از همه بچه ها به گروه هاي سني مختلف تقسيم مي شوند . بچه پنج ساله با بچه پنج ساله , چون تغييرات فيزيکي مغز بچه ها در سنين پايين حتي ماه به ماه فرق مي کند . ما مي دانيم افکار وعلايق وبازي هاي بچه هاي پنج ساله چيست و مربي هم به کارش آگاه است. بچه کلاس پنجم , پشت ميز نشسته است , رياضي را مي فهمد , قواعدش را بلد است , تئوري موسيقي را درک مي کند وساز برايش جدي تر است . با اين تقسيم بنديها , حيطه آموزش ارف به بچه ها معلوم مي شود وبعد از گذراندن دوره ارف دوره آموزش باز آغاز مي شود.

چرا آموزش ارف قبل از آموختن ساز لازم است؟
چون تجربه نشان داده بچه هايي که آموزش ارف مي بينند, با نت وصدا, آشنايي بيشتري دارند وعلاقه بيشتري به ساز پيدا مي کنند . وقتي او را به کلاس ويلن ميبري , ديگر صداي آرشه ويلن برايش گوشخراش وعذاب آور نيست.
وبعد که پيشرفته شدند؟
گروه هاي موسيقي تشکيل مي دهيم که مي توانند در حد بسيار پيشرفته , در کنسرت هاي مختلف اجرا داشته باشند.

تا به حال پيش آمده بچه ها موقع اجرا خراب کنند؟
بچه هايي که براي اجرا انتخاب مي شوند , توانايي شان در حد خيلی بالاست . ممکن بعضي وقت ها دچار اشتباه هاي کوچکي شوند, ولي چون کار گروهي است , اين اشتباه ها در طنين بزرگتر گم مي شود و مساله آفرين نمي شود . در عين حال خود بچه ها بلدند که چطور اشتباهاتشان را جفت و جور کنند.

تا به حال پيش آمده آهنگ هايتان را از بچه ها در جاهاي ديگر بشنويد؟
بارها وبارها و خيلي حس خوبي دارم. بخصوص در مدرسه ها وقتي مي خوانند , چه دنياي قشنگي ...! پر مي گيرم.

معلم موسيقي کودک چگونه بايد باشد؟
يک معلم موسيقي کودک بايد بخش وسيعي از کارش روانشناسي باشد وحتما بايد با رايانه آشنا بوده تا بتواند به منابع موسيقي در سرتاسر دنيا دسترسي داشته باشد . معتقدم مطالعه آثار موسيقيدان ها، شنيدن موسيقي هاي مختلف  و دانستن تاريخ موسيقي جهان برای معلم موسيقي کودک ضروری است .

سن آموزش موسيقي چند سالگي است؟
اگر موسيقي را از هجده ماهگي کار کنند واگر موسيقي در دوران پيش دبستاني وابتدايي براي بچه ها جدي شود , و بعد در راهنمايي ودبيرستان به طور تخصصي ادامه پيدا کند , خيلي بهتر است.

نهايتي که مي خواهيد به آن برسيد کجاست؟
مي توانم بگويم که تا حدودي به آنچه مي خواستم , رسيده ام , آرزوي داشتن فضاي آموزشي , فراهم کردن سازهاي مختلف و وسايل کمک آموزشي . با اين حال آرمانهاي بزرگتري دارم . مي خواهم براي تک تک بچه هاي علاقمند به موسيقي , امکانات آموزشي رايگان را فراهم کنم . دلم مي خواهد مهد ومدرسه موسيقي داشته باشم و زندگي ام با بچه ها تمام نشود.